Opinie pacjentów a tajemnica lekarska: co wolno odpowiedzieć i pokazać

Procedur usuwania opinii w serwisach nie opisujemy, bo nie mamy do nich źródeł: regulaminy ZnanyLekarz i Google to osobna sprawa.

Co chroni tajemnica

Ustawa o zawodach lekarza i lekarza dentysty (t.j. Dz.U. 2026 poz. 37) mówi w art. 40 ust. 1: „Lekarz ma obowiązek zachowania w tajemnicy informacji związanych z pacjentem, a uzyskanych w związku z wykonywaniem zawodu”. Przepisy ustawy dotyczą także lekarza dentysty (art. 3 ust. 1). Kodeks Etyki Lekarskiej, obowiązujący od 1 stycznia 2025 r., mówi w art. 24: „Tajemnicą są objęte informacje związane z pacjentem uzyskane przez lekarza w związku z wykonywanymi czynnościami zawodowymi” (tekst kodeksu). Pacjent ma to samo prawo wobec osób wykonujących zawód medyczny (art. 13 ustawy o prawach pacjenta, t.j. Dz.U. 2024 poz. 581).

Wyjątki. Art. 40 ust. 2 wylicza sześć przypadków: ustawa tak stanowi, badanie na żądanie uprawnionych organów, niebezpieczeństwo dla życia lub zdrowia, zgoda pacjenta, informacja dla lekarza sądowego i informacja dla innego lekarza udzielającego świadczeń. Zgoda następuje po uprzednim poinformowaniu pacjenta o niekorzystnych dla niego skutkach ujawnienia (pkt 4), a zakres ujawnienia może określić pacjent (ust. 2a). Kodeks Etyki Lekarskiej w art. 26 mówi o zwolnieniu z tajemnicy: gdy pacjent wyrazi zgodę, gdy zachowanie tajemnicy w sposób istotny zagraża zdrowiu lub życiu i gdy zobowiązują do tego przepisy prawa. W żadnym z tych katalogów nie ma przypadku „odpowiedź na krytyczną opinię”.

Co lekarz może odpowiedzieć na opinię

Źródła, które zebraliśmy, nie wskazują przepisu dającego lekarzowi wyjątek na obronę dobrego imienia. Nie wynika z nich też, że opis leczenia, który pacjent sam zamieścił, zwalnia lekarza z tajemnicy. Tekst art. 40 ust. 2 tego nie przewiduje i nie rozstrzyga. To nasz wniosek, nie przepis: odpowiedź, która potwierdza, że autor opinii był pacjentem albo odnosi się do przebiegu leczenia, ujawnia informację związaną z pacjentem. Wniosek opiera się na art. 40 ust. 1 i 4 i warto zapytać prawnika albo okręgową izbę lekarską.

Odpowiedź na opinię może być, naszym zdaniem, „informacją o oferowanych usługach” z art. 71 ust. 3 Kodeksu Etyki Lekarskiej; skoro tak, lekarz odpowiada za nią także wtedy, gdy napisze ją rejestracja (art. 71 ust. 4), więc warto, by ją czytał. Prośby o opinie w katalogach, takich jak ZnanyLekarz, omawia tekst ZnanyLekarz czy własna strona gabinetu.

Opinie i zdjęcia na własnej stronie

Art. 40 ust. 4: „Lekarz nie może podać do publicznej wiadomości danych umożliwiających identyfikację pacjenta bez jego zgody”. Przepisy ustawy o zawodach lekarza i lekarza dentysty i ustawy o prawach pacjenta nie określają formy zgody i nie wymieniają zdjęć ani opinii. Zgoda powinna, naszym zdaniem, określać zakres ujawnienia (art. 40 ust. 2 pkt 4 i ust. 2a mówią o zgodzie na ujawnienie tajemnicy i o tym, że pacjent może określić zakres; czy stosują się do ust. 4, tekst nie rozstrzyga), a RODO wymaga od administratora umiejętności jej wykazania: „Jeżeli przetwarzanie odbywa się na podstawie zgody, administrator musi być w stanie wykazać, że osoba, której dane dotyczą, wyraziła zgodę na przetwarzanie swoich danych osobowych” (art. 7 ust. 1). W praktyce oznacza to zgodę zapisaną i datowaną, z określeniem, co i gdzie zostanie pokazane. Forma poza tym jest wolna.

Dane osobowe w zdjęciu zębów. Dane osobowe to informacje o osobie możliwej do zidentyfikowania (RODO art. 4 pkt 1). Motyw 26 każe brać pod uwagę „wszelkie rozsądnie prawdopodobne sposoby”, którymi administrator lub inna osoba mogą kogoś zidentyfikować. Zdjęcie zębów z rzadkim uzębieniem, protezą, datą, imieniem w opisie albo znaną lokalizacją może więc identyfikować. Czy zdjęcie samych zębów bez twarzy jest daną osobową, przepisy nie rozstrzygają; to nasza ocena, że bez dodatkowych elementów ryzyko jest mniejsze, ale brak tych elementów go nie wyklucza. Zdjęcie, które ujawnia leczenie, jest dodatkowo daną dotyczącą zdrowia, a jej przetwarzanie co do zasady jest zabronione (art. 9 ust. 1), chyba że zachodzi jedna z podstaw z ust. 2, na przykład wyraźna zgoda.

Twarz. Prawo autorskie w art. 81 ust. 1 mówi: „Rozpowszechnianie wizerunku wymaga zezwolenia osoby na nim przedstawionej”. Ust. 2 wymienia wyjątki, między innymi osobę stanowiącą jedynie szczegół całości. Zdjęcie pacjenta z widoczną twarzą wymaga więc dodatkowo zezwolenia na wizerunek, niezależnie od zgody na ujawnienie leczenia.

Zdjęcia przed i po. Poza tajemnicą jest drugi kłopot: uchwała Naczelnej Rady Lekarskiej nr 29/11/VI w § 5 ust. 1 mówi, że informacja nie może zawierać „żadnej formy zachęty ani próby nakłonienia do korzystania ze świadczeń zdrowotnych” ani „informacji o metodach, ich skuteczności i czasie leczenia oraz obietnic i potocznych określeń”. Zdjęcia przed i po pokazują wynik. Żadne z zebranych źródeł nie nazywa galerii przed i po wprost, więc to zasada ostrożna (nie publikować), nie przepis. Oficjalny plik uchwały to skan; cytujemy z transkrypcji ręcznej.

Opinie pacjentów jako treść strony

Lekarz prowadzący praktykę jest przedsiębiorcą, a usługa to „produkt” w rozumieniu ustawy o przeciwdziałaniu nieuczciwym praktykom rynkowym (art. 2 pkt 1 i 3, t.j. Dz.U. 2023 poz. 845). Jeśli gabinet udostępnia opinie konsumentów, istotną informacją jest, „czy i w jaki sposób przedsiębiorca zapewnia, aby publikowane opinie pochodziły od konsumentów, którzy używali danego produktu lub go nabyli” (art. 6 ust. 4 pkt 7). W każdych okolicznościach nieuczciwe jest zamieszczanie lub zlecanie zamieszczania „nieprawdziwych opinii lub rekomendacji konsumentów albo zniekształcanie opinii lub rekomendacji konsumentów w celu promowania produktów” (art. 7 pkt 26), a także twierdzenie, że opinie pochodzą od klientów, bez uzasadnionych i proporcjonalnych kroków sprawdzających (pkt 25). Te przepisy nie zezwalają na opinie w medycynie: tylko nakładają wymagania na tych, którzy je pokazują. Czy opinia pacjenta o wyniku leczenia jest zachętą z § 5 uchwały, przepisy nie rozstrzygają; naszym zdaniem to ryzyko. Wniosek jako zasada ostrożna: na stronie gabinetu opinia tylko za zgodą autora, dosłownie, bez opisu wyniku leczenia i z informacją, czy i jak gabinet sprawdza, że pochodzi od pacjenta (art. 6 ust. 4 pkt 7 i art. 7 pkt 25 tej ustawy); przed publikacją do oceny prawnika. Wybór tylko pochlebnych opinii zbliża stronę do zniekształcenia z art. 7 pkt 26.

Skopiowanie opinii z serwisu zewnętrznego na własną stronę bez zgody autora dodaje trzy zagrożenia: ujawnienie danych (art. 40 ust. 4), kłopot ze zgodą (RODO) i regulamin serwisu, którego nie sprawdzaliśmy. Szersze omówienie granic informacji jest w tekście o reklamie gabinetu stomatologicznego, a lista elementów strony w tekście co musi być na stronie gabinetu stomatologicznego. Dane z formularza kontaktowego omawia tekst o RODO w gabinecie stomatologicznym.

Lista kontrolna

• Odpowiedź na opinię nie potwierdza, że autor był pacjentem, i nie zawiera dat ani szczegółów leczenia.
• Odpowiedź pisana przez rejestrację przechodzi przez lekarza (zasada ostrożna z art. 71 ust. 4 kodeksu).
• Opinia na stronie: oceniona przez prawnika, dosłowna kopia bez opisu wyniku leczenia, zgoda autora zapisana i datowana, obok informacja, czy i jak gabinet sprawdza, że opinie pochodzą od pacjentów.
• Zgoda określa zakres ujawnienia: co i gdzie zostanie pokazane (zasada ostrożna; art. 40 ust. 2a mówi, że pacjent może określić zakres).
• Brak podpisu, daty wizyty i innych elementów, które pozwalają zidentyfikować autora, jeśli zgody nie ma.
• Zdjęcia pacjentów: osobna zgoda na wizerunek (prawo autorskie art. 81) i na ujawnienie leczenia.
• Zdjęć przed i po nie ma na stronie albo ocenił je prawnik (zasada ostrożna).
• Regulaminy serwisów z opiniami sprawdzone osobno.

Tekst nie jest poradą prawną. Stan prawny na 15 listopada 2026 r.