Reklama gabinetu stomatologicznego: co dentysta może napisać o swoim gabinecie

Reklama gabinetu stomatologicznego a art. 14 ustawy o działalności leczniczej

Pytanie o reklamę usług medycznych zaczyna się od art. 14 ust. 1 ustawy o działalności leczniczej. Pierwsze zdanie nakłada obowiązek informowania, drugie ustawia granicę: „Treść i forma tych informacji nie mogą mieć cech reklamy”. Dotyczy to formy, czyli układu, haseł i wezwań, tak samo jak treści.

Adresatem jest „podmiot wykonujący działalność leczniczą”. Definicja z art. 2 ust. 1 pkt 5 obejmuje podmiot leczniczy „oraz lekarza, pielęgniarkę, fizjoterapeutę lub diagnostę laboratoryjnego wykonujących zawód w ramach działalności leczniczej jako praktykę zawodową”. Art. 2 ust. 2 mówi, że w ustawie „lekarz” oznacza także lekarza dentystę. Z tego wynika zakres:

Art. 5 ust. 3 mówi, że wykonywanie zawodu w ramach praktyki zawodowej nie jest prowadzeniem podmiotu leczniczego. Nie wyłącza to art. 14, bo jest skierowany do szerszej kategorii: podmiot wykonujący działalność leczniczą, a do niej zalicza się praktyka zawodowa.

Art. 14 ust. 2 pkt 1 to osobny obowiązek: na wniosek pacjenta gabinet udziela szczegółowych informacji o stosowanych metodach oraz o jakości i bezpieczeństwie tych metod. Jest to odpowiedź na pytanie pacjenta, a nie treść, którą trzeba wystawić na stronie.

Uchwała NRL nr 29/11/VI: dane dozwolone i zakazane

Uchwała Naczelnej Rady Lekarskiej nr 29/11/VI z 16 grudnia 2011 r. powołuje się na art. 14 ustawy o działalności leczniczej i dotyczy lekarzy oraz lekarzy dentystów. Oficjalny plik na stronie Naczelnej Izby Lekarskiej (NIL) to skan bez warstwy tekstowej, więc cytaty niżej pochodzą z naszej ręcznej transkrypcji ze skanu. Uchylenia uchwały nie znaleziono; NIL i Okręgowa Izba Lekarska w Warszawie (OIL) podają ją jako obowiązującą, a OIL pisze, że „uchwała nr 29/11/VI NRL stanowi swego rodzaju doprecyzowanie znowelizowanego Kodeksu Etyki Lekarskiej w zakresie dotyczącym reklamy i informacji”. Uchwała została podjęta na podstawie art. 39 ust. 1 pkt 1 ustawy o izbach lekarskich z 2009 r. (tekstu tej ustawy nie sprawdzaliśmy), więc wiąże, jak rozumiemy, lekarzy jako członków samorządu.

Co z niej wynika dla strony:

• § 1: lekarz dentysta „nie może reklamować udzielanych przez siebie świadczeń zdrowotnych”.
• § 3 ust. 1: informacja powinna zawierać tytuł zawodowy, imię i nazwisko oraz miejsce, dni i godziny przyjęć.
• § 3 ust. 2: może ponadto zawierać rodzaj praktyki, stopień i tytuł naukowy, specjalizacje, umiejętności z węższych dziedzin, szczególne uprawnienia, numer telefonu oraz ceny i sposób płatności, jeśli informacja stoi na stronie internetowej praktyki albo jest podawana przez specjalny telefon informacyjny. Dane z pkt 1-5 mają być w brzmieniu zgodnym z dokumentem (ust. 3).
• § 4 ust. 1 pkt 4: strona internetowa jest jednym z dopuszczonych kanałów; lista kanałów w ust. 1 jest zamknięta („wyłącznie poprzez”). Tablica na zewnątrz budynku ma kształt prostokąta niewiększego niż 40 na 60 cm (ust. 3), a okręgowa rada lekarska może określić wzór tablicy (ust. 4).
• § 5 ust. 1: informacja nie może nosić cech reklamy, a w szczególności zawierać „żadnej formy zachęty ani próby nakłonienia do korzystania ze świadczeń zdrowotnych”, „informacji o metodach, ich skuteczności i czasie leczenia oraz obietnic i potocznych określeń” ani „informacji o jakości sprzętu medycznego”.

Ceny to osobna sprawa. Uchwała w § 5 ust. 1 pkt 3 wyłącza cenę z zakazu tylko w zakresie § 3 ust. 2 pkt 8, czyli na stronie internetowej i przez telefon informacyjny. Cennika na stronie najpewniej wymaga też art. 24 ust. 2 ustawy (nasz wniosek, do potwierdzenia u prawnika albo w okręgowej izbie lekarskiej): informacje z regulaminu organizacyjnego, m.in. o zakresie świadczeń i opłatach za świadczenia odpłatne, podaje się w miejscu udzielania świadczeń „oraz na stronie internetowej podmiotu wykonującego działalność leczniczą”. Ustawa nie rozstrzyga, czy pkt 12 obejmuje cennik zabiegów prywatnych ani czy obowiązek dotyczy gabinetu bez strony. Zestaw elementów strony opisuje tekst o tym, co musi być na stronie gabinetu stomatologicznego.

Granica między informacją a reklamą

Lista z § 5 zaczyna się od słów „w szczególności”, więc jest otwarta. Strona NIL zauważa, że nie oznacza to dopuszczalności każdej formy spoza katalogu: „Decydować będzie każdorazowo ocena, czy forma i treść informacji nie nosi znamion reklamy”.

Strona NIL cytuje też komentarz (Sygit, Wąsik, Leksykon prawa medycznego), według którego informacja o świadczeniach ma mieć charakter neutralny i zawierać tylko „suche fakty”, a niedopuszczalne są przymiotniki w stopniu najwyższym, takie jak „najlepszy”, „najtańszy”, „najnowocześniejszy”. To jest komentarz, nie przepis. Kodeks Etyki Lekarskiej słowa „reklama” nie zawiera: mówi o informacji o oferowanych usługach (art. 71) i zakazuje nierzetelnego informowania o usługach, kompetencjach i kosztach (art. 73); zob. Kodeks Etyki Lekarskiej a strona gabinetu.

Sankcja państwowa to art. 147a § 2 Kodeksu wykroczeń. Karze podlega ten, kto podaje do wiadomości publicznej informacje o zakresie i rodzajach świadczeń zdrowotnych „mające formę i treść reklamy”. Naszym zdaniem chodzi o obie cechy naraz; orzeczeń sądów nie sprawdzaliśmy. Art. 14 ustawy mówi o „cechach reklamy”, więc, naszym zdaniem, ustawa i uchwała sięgają dalej niż przepis karny. Kara to areszt, ograniczenie wolności albo grzywna od 20 do 5 000 zł (§ 2 odsyła do kary z art. 147a § 1 i art. 24 § 1); strona NIL wskazuje też odpowiedzialność zawodową.

Wolno, nie wolno, nierozstrzygnięte

Raty, rabaty, promocje i „gratis”: skąd się bierze ostrożność

W ustawach, które zebraliśmy, ani w kodeksie nie ma słowa o ratach ani rabatach. Podstawą ostrożności jest zdanie z komentarza cytowanego na stronie NIL: za niedopuszczalne w treści informacji uznaje on „odniesienia do ceny świadczeń zdrowotnych (w tym jej korzystnej wysokości, rabatów, rat itp.)”. Ta sama strona NIL przytacza uchwałę, która dopuszcza ceny na stronie internetowej. Dlatego jako zasadę ostrożną traktuj to, co zachęca ceną: rabat, ratę, hasło o korzystnej cenie. Samo podanie ceny i sposobu płatności (karta, gotówka, przelew) jest co innego i uchwała je dopuszcza.

Gdyby gabinet mimo to mówił o obniżce, art. 4 ust. 2 ustawy o informowaniu o cenach każe uwidocznić „obok informacji o obniżonej cenie” również najniższą cenę z 30 dni przed obniżką. Ustawa nie rozstrzyga, czy w ogóle obejmuje cennik gabinetu, bo art. 2 wyłącza informowanie o cenach uregulowane odrębnymi ustawami, a cennik gabinetu reguluje art. 24 ustawy o działalności leczniczej.

Słowo „gratis” i jego odpowiedniki mają osobną podstawę. Art. 7 pkt 20 ustawy o przeciwdziałaniu nieuczciwym praktykom rynkowym wymienia wśród praktyk nieuczciwych „w każdych okolicznościach” prezentowanie produktu jako gratis, darmowego albo bezpłatnego, gdy konsument musi zapłacić jakąkolwiek należność. „Produktem” jest tam także usługa (art. 2 pkt 3). Hasło o bezpłatnej konsultacji przy płatnym zdjęciu pasuje do tego opisu. Świadczenia finansowane przez Narodowy Fundusz Zdrowia (NFZ) opisuj jako świadczenia w ramach umowy z NFZ.

Lista kontrolna

• Strona ma tytuł zawodowy, imię i nazwisko, miejsce oraz dni i godziny przyjęć.
• Tytuły, stopnie i specjalizacje stoją dokładnie tak, jak w dokumentach.
• Zakres świadczeń i cennik odpłatnych świadczeń są aktualne i zgodne z rachunkiem.
• W tekście nie ma zachęty, obietnicy wyniku, czasu leczenia ani oceny sprzętu.
• Nie ma przymiotników w stopniu najwyższym ani porównań z innymi gabinetami.
• Nie ma rat, rabatów i haseł o korzystnej cenie; jeśli gabinet chce je pokazać, decyzję podejmuje po rozmowie z okręgową izbą lekarską albo prawnikiem.
• Nie ma słowa „gratis” ani „bezpłatny” przy usłudze, za którą pacjent cokolwiek płaci.
• Zdjęcia przed i po oraz opinie pacjentów wymagają osobnej decyzji i zgód zapisanych i datowanych.
• Lekarz przeczytał i zaakceptował każdą wersję tekstu przed publikacją.

Tekst nie jest poradą prawną. Stan prawny na 15 listopada 2026 r.