Standardy ochrony małoletnich w gabinecie stomatologicznym

W skrócie

Obowiązek z art. 22b ustawy o przeciwdziałaniu zagrożeniom przestępczością na tle seksualnym i ochronie małoletnich ma „każdy” organ zarządzający placówką medyczną, w której „przebywają lub mogą przebywać małoletni”, oraz organizator działalności medycznej przez małoletnich. Przepis nie wymienia gabinetu stomatologicznego.
Według stanowiska Ministerstwa Sprawiedliwości, które cytuje Naczelna Izba Lekarska (NIL; źródło wtórne, nie akt prawny), lekarz dentysta prowadzący praktykę w pełni samodzielnie, bez personelu pomocniczego, obowiązku nie ma. Według tego samego źródła pozostałe placówki stomatologiczne, w których leczone są dzieci, obowiązek mają.
Standardy mają mieć wersję zupełną i skróconą dla małoletnich. Publikuje się je na stronie internetowej i wywiesza w lokalu (art. 22c ust. 7), a ocenia co najmniej raz na dwa lata (ust. 6).
Ustawa nie podaje wzoru. Wylicza, co standardy mają określać, i to jest szkielet dokumentu (niżej).
Kara za niewprowadzenie standardów: grzywna do 250 zł albo nagana, przy powtórzeniu grzywna nieniższa niż 1 000 zł (art. 23b). Kontrolują organy samorządu terytorialnego i Narodowy Fundusz Zdrowia (NFZ).

Kogo obejmują standardy ochrony małoletnich w gabinecie stomatologicznym

Podstawą jest ustawa o przeciwdziałaniu zagrożeniom przestępczością na tle seksualnym i ochronie małoletnich (tekst jednolity, Dz.U. 2026 poz. 110). Art. 22b pkt 1 nakłada obowiązek na organ zarządzający „inną placówką oświatową, opiekuńczą, wychowawczą, resocjalizacyjną, religijną, artystyczną, medyczną, rekreacyjną, sportową lub związaną z rozwijaniem zainteresowań, do której uczęszczają albo w której przebywają lub mogą przebywać małoletni”. Pkt 2 dotyczy organizatora działalności „medycznej” (i pozostałych wymienionych rodzajów) prowadzonej przez małoletnich.

Tekst nie rozstrzyga, czy gabinet dentysty jest taką placówką, ani jak traktuje praktykę jednoosobową. Stanowisko w tej sprawie przytacza strona NIL z 13 czerwca 2024 r.: w ocenie Ministerstwa Sprawiedliwości „lekarz dentysta prowadzący praktykę zawodową w pełni samodzielnie”, czyli bez personelu pomocniczego, nie ma obowiązku wprowadzenia standardu. Ta sama strona podaje, że pozostałe placówki stomatologiczne, w których leczone są dzieci, mają obowiązek wdrożyć standardy.

To źródło wtórne: pochodzi od samorządu zawodowego i cytuje opinię resortu, nie jest przepisem ani wyrokiem. Strona NIL powołuje się też na wcześniejszy tekst jednolity ustawy (Dz.U. 2024 poz. 560), a artykuły, o których piszemy, sprawdziliśmy w aktualnym tekście z 2026 r. Nowelizacja Dz.U. 2026 poz. 421 nie zmienia art. 22b, 22c ani 23b.

W praktyce pytanie brzmi: kto jeszcze pracuje w gabinecie? Jeśli oprócz lekarza w gabinecie pracuje personel pomocniczy i leczone są dzieci, z przytoczonego stanowiska wynika, że gabinet nie mieści się w wyjątku (to nasz wniosek z jego brzmienia). Przy wątpliwości warto zapytać prawnika albo okręgową izbę lekarską, bo przepis tej sprawy nie rozstrzyga. Formy praktyki i to, kto może w niej pracować, opisuje tekst o indywidualnej praktyce lekarskiej dentysty, a rejestr podmiotów wykonujących działalność leczniczą (RPWDL) tekst jak wpisać gabinet do RPWDL.

Co muszą zawierać standardy: szkielet dokumentu

Art. 22c ust. 1 wylicza, co standardy określają „w szczególności”, i każe to zrobić „w sposób dostosowany do charakteru i rodzaju placówki lub działalności”. Ust. 2 dodaje wymogi dla placówek z art. 22b. Z obu składa się lista punktów dla dokumentu gabinetu.

Co dokument ma określać	Podstawa
zasady zapewniające bezpieczne relacje między małoletnim a personelem, w tym zachowania niedozwolone wobec małoletnich	art. 22c ust. 1 pkt 1
zasady i procedurę podejmowania interwencji przy podejrzeniu krzywdzenia lub informacji o krzywdzeniu	art. 22c ust. 1 pkt 2
procedury i osoby odpowiedzialne za zawiadomienia o podejrzeniu przestępstwa, zawiadomienie sądu opiekuńczego, a przy instytucjach z takimi uprawnieniami: procedurę „Niebieskie Karty”	art. 22c ust. 1 pkt 3
zasady przeglądu i aktualizacji standardów	art. 22c ust. 1 pkt 4
kompetencje osoby przygotowującej personel do stosowania standardów, zasady tego przygotowania i sposób jego dokumentowania	art. 22c ust. 1 pkt 5
zasady i sposób udostępniania standardów rodzicom, opiekunom i małoletnim	art. 22c ust. 1 pkt 6
osoby odpowiedzialne za przyjmowanie zgłoszeń o zdarzeniach zagrażających małoletniemu i udzielanie mu wsparcia	art. 22c ust. 1 pkt 7
sposób dokumentowania i przechowywania zgłoszonych incydentów lub zdarzeń zagrażających dobru małoletniego	art. 22c ust. 1 pkt 8
wymogi dotyczące bezpiecznych relacji między małoletnimi, w tym zachowania niedozwolone	art. 22c ust. 2 pkt 1
zasady korzystania z urządzeń elektronicznych z dostępem do internetu	art. 22c ust. 2 pkt 2
procedury ochrony dzieci przed treściami szkodliwymi i zagrożeniami w internecie	art. 22c ust. 2 pkt 3
zasady ustalania planu wsparcia małoletniego po ujawnieniu krzywdzenia	art. 22c ust. 2 pkt 4

Dwa dalsze przepisy dotyczą formy. Standardy uwzględniają sytuację dzieci niepełnosprawnych i dzieci ze specjalnymi potrzebami edukacyjnymi (art. 22c ust. 4) oraz są sporządzane, „mając na względzie konieczność ich zrozumienia przez osoby małoletnie” (ust. 5).

Tego zestawienia nie traktujemy jako gotowego dokumentu. Treść standardów zależy od procedur konkretnego gabinetu: kto przyjmuje zgłoszenia, jak wygląda dokumentowanie incydentów, jak przygotowuje się personel. Tego nie da się skopiować z cudzego wzoru bez dopasowania.

Gdzie szukać oficjalnych materiałów

Ministerstwo Sprawiedliwości prowadzi stronę Standardy ochrony dzieci, wytyczne. Na liście, którą pobraliśmy 15 listopada 2026 r., jest m.in. pozycja „Wytyczne do standardów ochrony dzieci - ochrona dziecka w podmiotach leczniczych” oraz wprowadzenie do standardów i wytyczne o ochronie dziecka w internecie. Treści tych dokumentów nie czytaliśmy.

NIL na swojej stronie dołączyła plik z rekomendacjami dla placówek stomatologicznych działających w formie praktyki zawodowej lekarza dentysty (dodany 13 czerwca 2024 r.). Pliku nie pobraliśmy, więc jego treści nie opisujemy.

Publikacja na stronie internetowej i w lokalu

Art. 22c ust. 7 mówi: „Podmioty, o których mowa w art. 22b oraz w ust. 3, udostępniają standardy na swojej stronie internetowej oraz wywieszają w widocznym miejscu w swoim lokalu, w wersji zupełnej oraz skróconej, przeznaczonej dla małoletnich”. Wersja skrócona zawiera informacje istotne dla małoletnich.

Dla gabinetu oznacza to dwie wersje i dwa miejsca. Przepis nie zawiera zastrzeżenia „jeśli podmiot ma stronę”, więc nie rozstrzyga, czy gabinet bez strony musi ją założyć. To pytanie dla prawnika. Gabinet, który stronę ma, ma jasną drogę: dokument w wersji zupełnej i skróconej, najlepiej pod osobnym adresem, do którego prowadzi link z menu lub stopki (zob. co musi być na stronie gabinetu stomatologicznego). To nasz wniosek o układzie, nie wymóg przepisu.

Ocena co dwa lata, kontrola i kara

Art. 22c ust. 6 nakłada obowiązek oceny standardów „co najmniej raz na dwa lata” żeby były dostosowane do aktualnych potrzeb i zgodne z przepisami. Wnioski z oceny trzeba udokumentować pisemnie. Warto więc zapisać datę ostatniego przeglądu przy dokumencie.

Kontrolę sprawują:

wójt, burmistrz, prezydent miasta, starosta i marszałek województwa, w zakresie swojej właściwości (art. 22x ust. 1, upoważnić mogą pracowników urzędów lub strażników gminnych),
Prezes NFZ „w zakresie swojej właściwości” (art. 22z ust. 1).

Art. 23b ust. 1 przewiduje dla osoby obowiązanej do wprowadzenia standardów, która tego nie robi, „karę grzywny do 250 zł albo karę nagany”. Przy ponownym stwierdzeniu grzywna wynosi nie mniej niż 1 000 zł (ust. 2).

Przy stwierdzeniu naruszenia kontrolujący zawiadamiają Policję lub prokuratora (art. 22x ust. 6, art. 22z ust. 2).

Lista kontrolna

Ustal, kto pracuje w gabinecie obok lekarza, i oceń z prawnikiem albo izbą, czy gabinet jest placówką z art. 22b.
Sprawdź wytyczne Ministerstwa Sprawiedliwości dla podmiotów leczniczych i rekomendacje NIL.
Zbierz procedury gabinetu do punktów z art. 22c ust. 1 i 2: kto przyjmuje zgłoszenia, kto zawiadamia, jak dokumentujesz incydenty.
Przygotuj wersję zupełną i skróconą, zrozumiałą dla małoletnich.
Uwzględnij dzieci niepełnosprawne i ze specjalnymi potrzebami edukacyjnymi.
Wywieś obie wersje w widocznym miejscu w lokalu.
Opublikuj je na stronie internetowej gabinetu.
Zapisz datę przeglądu i ustal następny w ciągu dwóch lat.

Ten tekst nie jest poradą prawną. Stan prawny na 15 listopada 2026 r.

Standardy ochrony małoletnich w gabinecie stomatologicznym: kogo obejmują i co muszą zawierać